English
Men
Kapadokya Rehberi
Peribacası Dergisi
Peribacası Kapadokya Yayınları
Kapadokya Firmaları
Kapadokya Fotoğrafları
Kapadokya Fotoğrafçıları
Kapadokya Haritaları
Kapadokya Karikatürleri
Kapadokya ve Sanat
Kapadokya Yazıları
Kapadokya Yayın Arşivi
Kapadokya Efemera Arşivi
Kapadokya Video-Film Arşivi
Sosyal Medya Adreslerimiz
Sivil Toplum Kuruluşları
Önemli Telefonlar ve Linkler
Site Güncellemeleri
Firma Arama
Şehir
İlçe-Belde
Hizmet Alanı
Firma
Anket

Sanat ve müzik festivalleri Kapadokya'ya olan ilginin artmasını sağlıyor mu?
       
Evet.
Hayır.
Mail List
Yeni Kayıt
Şifremi Unuttum

MUSTAFAPAŞA EVLERİ GEZİ REHBERİ

MUSTAFAPAŞA EVLERİ GEZİ REHBERİ

Yazan: Yavuz İşçen
Ekim 2007

Mustafapaşa üç ana mahalleden oluşuyor. Yeni Mahalle, Davutlu Mahallesi ve Yukarı Mahalle. Her mahalleyi dolaştıktan sonra verilecek kısa molalarla böyle bir gezi için en az yarım gününüzü, hatta mümkünse bir gününüzü ayırmanız yerinde olacaktır. Bizler gezimiz sırasında 54 eski ev dolaştık. Bu evlerden birçoğu bugün de konut olarak kullanılıyor. Bazıları ise terk edilmiş durumda ve kaderini bekliyor. Bir kısmı ise ticari işletmelere dönüşmüş. Dolaştığımız evlerden 13 tanesinin içinde duvar resimleri bulunuyordu. Sanırım Sinasos’daki tüm duvar resimli evler bu kadar. Gezdiğimiz bütün evleri burada sizlerle paylaşmak isterdim ama bunun için sanırım ufak bir kitap yazmak gerekiyor. Bu bakımdan içlerinden tipik olan 21 tanesini seçerek kısaca bu yazı kapsamına aldım. Hemen hatırlatmakta yarar var, Mustafapaşa evleri gezisi tamamen yürüyerek yapılmak durumunda. Yürümeye hazırsanız Yeni Mahalle ile gezimize başlayalım.

Yeni Mahalle
Gezimize Sinasos Meydanı’ndan başlıyoruz. Eski Sinasos Oteli gezdikten sonra Sümer Caddesi’ni takip ediyoruz. Gül Konakları’nın önünden yukarı çıkıyoruz. Bingo’nun evini görüp, manzara terasından Mustafapaşa’yı seyrediyor ve Cami Kebir’in yanından turumuzu Şakirpaşa Medresesi’nin önünde tamamlıyoruz.

Eski Sinasos Otel: Rumlar döneminde Sinasos’un önemli zenginlerinden olan Haralambos Sultanidis’in konak olarak yaptırdığı bu bina bugün KMYO olarak hizmet vermektedir. Yapının salonundaki kemerlerin birinin üzerinde bulunan kitabede, konağın 1892 yılında yapıldığı belirtilmektedir. Döneminde Sinasos’un en güzel konağı olarak bilinen bu ev, 1924 mübadelesinden sonra bir süre ilkokul olarak kullanılmıştır. Daha sonra konak, Sinasos Otel olarak hizmet vermiştir. Konağın giriş kapısının arkasında bulunan duvar resminde bir meydanda üç kişinin figürleri yer almaktadır. Resimde bir saldırı sahnesi konu edilmiştir. Resmin sol alt köşesindeki bulunan yazıtta, Rus prensine eşlik eden Yunan elçisine Japonya’da yapılan suikastın konu edildiği belirtilmektedir. Bu köşede resmin yapım yılı olan 1893 tarihi de okunmaktadır. Ayrıca salondaki çeşitli süslemeler ve sıva üzerine yapılmış nakışlı işlemeler görülebilir.

Canseverler Konağı: Fatma Cansever’e ait olan bu konakta 1924 öncesinde Falsaha Hacı Vasil’in oturduğu bilinmektedir. Bugün Sümer Caddesi üzerinde yer alan konak KMYO’nun kullanımındadır. Konağın Ürgüp Caddesi ve Sümer Caddesi’ne açılan iki giriş kapısı bulunmaktadır. Konağın içinde üst katta köşk odası olarak bilinen odada güzel bir duvar resmi vardır. Resimde çeşitli figürlerle mitolojik bir konu resmedilmiştir. Resmin üzerinde mavi zemin üzerinde yer alan yazıda “Efeslilere iftira atılması” cümlesi yazılıdır. Resmin sağ alt köşesindeki yazıttan 1884 yılında yapıldığı öğrenilmektedir. Resmin sol alt köşesindeki yazılarda ise, Grekçe olarak resimde bulunan kişilerin açıklaması yer almaktadır. Bu konakta, Emrah’ın rol aldığı Adak dizisinin ve Vildan Atasever’in rol aldığı Yaralı Yürek dizilerinin çekimleri yapılmıştır.

Hotel Natura: Bugün Otel Natura olarak faaliyet gösterilen evin eski sahibi Hacı Yosuf Yoğandır. Bugün Sümer Sokak’ta 10 kapı numarası ile bulunan evin sahibi Hatice Aysel Koç’dur. Evin dış kapısında, yuvarlak bir kitabe üzerinde “1885 Nisan 16, İoan. Hri. Ha. İosif” yazısı okunmaktadır. Bu kitabeden evin 1885 yılında yapıldığını öğreniyoruz. İki katlı olan evin üst katında bulunan odada niş içine yapılmış resimde, bir kadın ve bir çocuk figürü bulunmaktadır. Evin alt kat ve üst kat kapı süslemeleri de oldukça dikkat çekicidir. Bu otel Kadir İnanır’ın da rol aldığı Kırık Ayna dizisinde Mercan’ın evi olarak kullanıldı. Ayrıca Keremcem’in rol aldığı İki Yabancı dizisine de ev sahipliği yaptı.

Ali Sümer Evi: Gül Konakları’nın giriş kapısının tam karşısında yer alan bu ev bugün terk edilmiş durumdadır. Ali Sümer’e ait olan evin 1924 öncesinde Dimostri adlı bir Rum’un evi olduğu biliniyor. İlk bakışta dış cephesinde bulunan çivit mavisi renkle boyanmış kabartma pencere süslemeleri, stilize çiçekler ve pencerelerinin üzerinde yer alan aynı renkle boyanmış kuş figürü hemen dikkatimizi çekiyor. Kuş figürünün altında evin yapım yılı olan 1856 tarihi okunmaktadır. Bu evin en önemli özelliği, içinde bulunan duvar resimlerinin kalitesidir. Üzerindeki tarihten 1910 yılında yapıldığı anlaşılan duvar resimlerinde, Edirne şehri manzarası ve Selimiye Cami’si figürleri dikkat çekicidir. Bu resmin üst kısmında Arap harfleri ile yazılmış “1326 Edirne” yazısı ile Grek harfleri ile yazılmış “Hadrianapolis” yazısı okunmaktadır. Ayrıca, üst kattaki diğer odada da bir niş içinde kadın figürü resmedilmiştir.

Mustafa Savaş Evi: Bugün 7 numaralı avlu giriş kapısındaki yivli sütunlar ve taş işçiliği ile dikkati çeken ev iki katlıdır. Avludan sonra gelinen evin ana kapısında da güzel süslemeler bulunmaktadır. İç kapının alınlığında aslan resimleri arasında Grekçe bir yazıt ve tahminen 1891 tarihi okunabilmektedir. Bu evin asıl önemli yanı ikinci kat odalarında bulunan duvar resimlerdir. Burada cennetten kovulma sahnesi ve insan ömrünü 10’ar yıllık 10 dönem halinde gösteren figürler dikkat çekicidir. Ayrıca başka bir odada yer alan İstanbul Galata Kulesi resmi ilginçtir. Kulenin her iki yanında birer insan figürü bulunmaktadır. Bu resmin altında resmin yapıldığı tarih olan 1885 yılı okunmaktadır.

Bingo’nun Evi: Bugün dış kapı numarası 6 olan bu ev restorasyon kapsamına alınmış durumdadır. Rumlar döneminde, Vasilis Pingopulos’a ait olan bu evin 1924 sonrası bir dönem okul olarak kullanıldığı biliniyor. Vasilis Pingopulos Rum cemaatinin muhtarlığını yaptığından bu ev, Sinasos’u ziyaret eden resmi konukların ağırlanmasında da kullanılmış.

İbrahim Boz’un Evi: 1964-1968 yılları arasında Nevşehir’de milletvekilliği de yapmış olan İbrahim Boz’a ait olan bu evin eski sahibi Petros Kayaoğlu’dur. Evin ön kapı girişinin üzerinde, “Takdir-i ilahi, Petros Kayaoğlu, 10 Ocak 1887” yazılı bir kitabe bulunuyor. Evin bugünkü kapı numarası 7’dir.

Davutlu Mahallesi
Gezimize Cumhuriyet Meydanı’ndan başlıyoruz ve Zafer Caddesi’ni takiben Maraşoğlu Köprüsü’nün altından geçerek biraz ilerideki meydana ulaşıyoruz. Meydandan Hamam Sokak’a girerek gezimizi başlatıyoruz. Mahallenin ara sokaklarında devam eden yolculuğumuz Asmalı Konak önüne inecek şekilde devam ediyor. Buradan tekrar Cumhuriyet Meydanı’na doğru yöneliyoruz. Bu turdaki son durağımız Topakoğlu Konağı.

Zeki Yaman Evi: 1924 öncesinde Hacı Makro Abastol’un evi olan bu evin dış kapı numarası 49’dur. İlk bakışta dış cephesindeki süslemeler ile ev dikkatleri üzerine toplamaktadır. Süslemelerdeki kuş figürleri, yıldızlar ve rozetler dikkat çekicidir. İki katlı olan evin üst katında bir odada niş içine yapılmış kadın figürlü bir duvar resmi bulunmaktadır. Resmin sol alt tarafında resmi yapan ustanın adı ve resmin yapılış tarihi olan 1903 yılı okunabilmektedir.

Yaşar Esen Evi: 1924 öncesinde Susana adlı bir bayana ait olan bu ev, bugün Hamam Sokak’ta 29 kapı numarası ile yer almaktadır. İki katlı olan evin üst katında içi duvar resimli bir niş bulunmaktadır. Duvar resminde kuyu başında elinde testi bulunan bir kadın tasvir edilmiştir. Kadının elbise detayları dikkat çekicidir. Kuyunun üzerinde resmin yapılış tarihi olan 1906 ve ressamının adı görülmektedir. 

Galip Özdemir Evi: Bugün 6 kapı numarası ile görülebilen evde restorasyon çalışmaları devam etmektedir. Rumlar döneminde bu ev Azamın Evi olarak biliniyordu. Evin iki tarafında iki ayrı kapısı bulunmaktadır. 6/1 no’lu kapı çivit boyalı kapı süslemeleri ile dikkat çekicidir. İki katlı olan evin üst katında bir odada beş insan figürünün yer aldığı bir duvar resmi bulunmaktadır. Resmin sağ alt tarafındaki yazıttan 1896 yılında yapıldığı anlaşılmaktadır. Yapıldığı duvar nem aldığından resmin bazı bölümleri zarar görmüş durumdadır. Resmin üzerinde tahminen “İnançtan öte hiçbir şey yoktur” anlamında Grekçe bir yazıt bulunmaktadır.

Murat Tüzen Evi: Bugün 15 kapı numarası ile görülebilen evin bir odasında niş içine işlenmiş duvar resmi bulunmaktadır. Resmi yapan ustanın adı ve resmin yapıldığı yıl olan 1908 tarihi okunmaktadır. Resimde Eros figürü ve beyaz elbisesiyle oturan bir kadın tasvir edilmiştir. Resmin üzerinde Eros figürünün sağ tarafında “o kimi istiyor” anlamında Grekçe bir yazıt bulunmaktadır.

Cemal Ömer Gökalp: Bugün 10 kapı numarası ile Asmalı Konak’ın hemen bitişiğinde bulunan evden günümüze sadece görkemli kapısı kalmıştır. Bugün görülen yapı yıkılan evin yerine yapılmıştır. Rumlar döneminde Serafim Rizos ya da Karacadem’in konağı olarak bilinen bu evin aslan kabartmaları ile süslü kapısı görülmeye değerdir. Serafim Rizos mübadele kararı çıktıktan sonra Sinasos’un fotoğraflarının çekilmesi için uğraş vermiş ve bu fotoğraflar daha sonra Yunanistan’da kitap olarak yayınlanmıştır. Evinin kapısının üzerinde bulunan kitabede Rumca olarak şunlar yazmaktadır: “İnsanoğlu eğer dostsan hoş geldin. Düşman ve kötü niyetliysen bu kapıdan uzak dur. Bugün benim, yarın başkasının ve hiçbir zaman hiç kimsenin 1853.”

Old Greek House: Başrollerinde Özcan Deniz ve Nurgül Yeşilçay’ın oynadıkları Asmalı Konak dizisinin ilk bölümlerinin çekildiği bu ev, 1938 yılından bu yana Öztürk ailesinin evi olarak biliniyor. Şu anda ev, Old Greek House adıyla sahipleri tarafından restoran ve otel olarak işletiliyor. Ev, süslemeli dış kapısı ile olduğu kadar kapısının üzerindeki bereketi simgeleyen dağ keçisi boynuzlarıyla da dikkat çekicidir. Avlunun güneyindeki orta odanın kapısının üzerinde konağın yapılış tarihi olan 1876 tarihi okunmaktadır. Konağın üst katında salon kapısının üzerinde yer alan duvar resmi üzerinde Grekçe bahar anlamında EAP yazısı ve altında da eylül 1887 tarihi yer almaktadır. Bu resimde, bir kır manzarası içinde ağaca kurulmuş salıncakta sallanan bir erkek ve bir kadın figürleri yer almaktadır. Ayrıca salonda iki insan figürü arasında üzeri yazıtlı bir madalyon resmi bulunmaktadır. Madalyonun üzerinde Grekçe olarak “Her şey boştur, mutlu olmak mümkündür, kader insanlara ortak şeyler sunar” anlamına gelen ifadeler yazılıdır. Bu madalyonun altındaki tarih ise mayıs 1879’dur. Evin salona girişe göre sol taraftaki odasının içinde ise, bir niş içine yapılmış süslemeler ve iki atlı figür görülmektedir. Bu resimlerden başka, odaların hasır örgüsü biçiminde yapılmış tavan göbekleri dikkat çekicidir.

Fahri Erbil Evi: Bugün 33 kapı numarası ile görülebilen evin üst katı yıkılmış durumdadır. Evin asıl sahibi olan Hacı Vasili Makroğlu yeniden evlenince yeni karısının da zorlamasıyla, ilk karısından olan oğlu ve gelini ile bunların çocuklarına oturmaları için bu evi almıştır. Ev, bu çocuklardan Prodromos Makroğlu’nun evi olarak bilinmektedir.

Berke Halıcılık: Bugün Berke Halıcılık tarafından halı satış mağazası olarak işletilen konak, 1924 yılı öncesinde Kabasakal lakabı ile de tanınan Andonis Poligenidis’in eviydi. Dış kapısı üzerindeki kitabede, “1900 yılı Mayısın biri” yazısı Grekçe olarak yazmaktadır. Evin eski sahibi Andonis Poligenidis yoksul bir ailenin çocuğuydu. Çalışmak için İstanbul’a gitti ve Rumlara ait bir boyacı dükkanında çalışmaya başladı. Daha sonra dükkan sahibinin kızı ile evlenerek 6 yıl sonra karısının yoğun talebi sonucu Sinasos’a geri döndü. Sinasoslu Türklerden Yılanoğlu’nun evini satın alarak bunun yerine iki katlı bu konağı inşa ettirdi.

Topakoğlu Konağı: Cumhuriyet Meydanı yakınındaki ev Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından restore edilmek üzere kamulaştırılmıştır. Konağın önceki sahibi Hasan Hüseyin Topak’dır. 1924 mübadelesinden önce Kalleş Anastas adıyla bilinen bir Rum’a ait olan evin içindeki duvar resimleri ilginçtir. Üst katta bulunan salonun kapı girişinde üst tarafta eski tip tabanca, tüfek ve hançer resimleri yer almaktadır. Salonun içinde ise, merkezinde kubbeli bir binanın yer aldığı şehir meydanı tasvirli resim dikkati çeker. Aynı odada üzeri süslemeli bir niş içine yapılmış olan ve ortasında mavi kubbeli binanın yer aldığı bir tür sahil manzarası da bulunmaktadır. Ayrıca yapının batı duvarında yer alan taş işçiliği görülmeye değerdir.

Yukarı Mahalle
Gezimize Cumhuriyet Meydanı’ndan başlayarak Beyazıt Caddesi’ne giriyoruz. Taş döşeli yokuş gözünüzü korkutmasın. Yokuşun sonunda bir çocuk bahçesi var. İlk göreceğimiz ev burada. Buradan Gibos Vadisi’ni geçmemize yarayan doğal köprüyü kullanarak Gazi Sokak’a gireceğiz. Daha sonra da Manastırlar Sokağı’nı yürüyeceğiz. Gezimiz Sipahi Cami’nin yanından eski taş merdiveni kullanarak ineceğimiz Cumhuriyet Meydanı’nda sonlanacak.

Mehmet İnce Evi: Yukarı Mahalle’de çocuk parkının karşı tarafında yer almaktadır. Düz tavanlı bir Türk evidir. İki katlı olarak yapılmıştır. Evin balkonunun altında altı adet konsol taşıyıcı olarak kullanılmış ve konsolların araları üç sıra rozet ve yıldız motifleriyle süslenmiştir. Çıkma ahşap tavanlı balkonun kapısının üzerinde dış cepheye bakacak şekilde Arap harfleri ile yazılmış “Maşallah” yazısı ve iki yana açılmış olarak duran iki bayrak figürü resmedilmiştir. Bayraklardan birinin üzerindeki ay ve yıldız seçilebilmektedir.

Yılmaz Selçuk Evi: Gazi Sokak’ta bulunan bu evin ilk bakışta dış cephesindeki taş işçiliği ve kabartma kuş motifli desenleri dikkati çekmektedir. Evin Rumlar döneminde Güllü kız ya da Güllü hanım adıyla bilinen bir kadına ait olduğu bilinmektedir.

Süleyman Arı Evi: Bugün Gazi Sokak’ta yer alan evde içi resimlerle süslenmiş bir kubbe ve onun altındaki duvarda da resimler bulunmaktadır. Duvar resminde ufukta doğmakta olan bir güneş ve bunun üzerinde şafak anlamına gelen Grek harfleri ile “HAYGH” kelimesi yazılıdır. Resimde güneş tanrısı Helios’un kızağını çeken üç kırlangıç tasviri ve nehir ya da boğaz gibi bir akıntı üzerindeki gemiler dikkat çekicidir.

Mehmet Ali Orhan Evi: İki katlı büyük bir evdir. Bugün Manastırlar Sokağı’nda bulunan bu evin pembe olan ön cephesi sokağa bakmaktadır. Arka sokaktaki avlu kapısı girişi sarı boyalıdır. Kapısının üzerinde 1884 tarihi okunmaktadır. Kapı numarası 1 olan bu evin Rumlar dönemindeki sahibi Müsellimoğlu’dur.

Galip Özer Evi: 1924 öncesi Bibo Vasil’in evi olduğunu bildiğimiz bu evin bugünkü kapı numarası 6’dır. Kapının üzerinde evin yapılış yılı olan 1877 tarihi okunmaktadır.

Not: Bu yazı Peribacası Kapadokya Kültür ve Tanıtım Dergisi’nin Ekim 2007 sayısında yayınlanmıştır. Derginin telif hakları ile korunmaktadır. Hiçbir şekilde kopyalanamaz.
www.cappadociaexplorer.com


 

Okunma Sayısı Okunma Sayısı: 8645 Eklenme Tarihi Tarih: 2009-06-23















Nevşehir Hava Durumu
Seçimi Hatırla
İl Seç
İstatistik
Toplam : 65315645 ziyaretçi
Bugün : 7913 ziyaretçi
Dün : 47513 ziyaretçi
S. Yükleme Süresi : 0.4 sn

toplu mail


Copyright 2009 - Tüm hakları saklıdır. Sitemizdeki tüm fotoğraf, yazı, doküman ve düşünce ürünleri 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunmaktadır. Kaynak gösterilerek dahi kopyalanamaz. Aksine davrananlar hakkında avukatımız aracılığı ile hukuki takibat yapılacaktır.
 

cappadocia@cappadociaexplorer.com