English
Menü
Kapadokya Rehberi
Peribacası Dergisi
Peribacası Kapadokya Yayınları
Kapadokya Firmaları
Kapadokya Fotoğrafları
Kapadokya Fotoğrafçıları
Kapadokya Haritaları
Kapadokya Karikatürleri
Kapadokya ve Sanat
Kapadokya Yazıları
Kapadokya Yayın Arşivi
Kapadokya Efemera Arşivi
Kapadokya Video-Film Arşivi
Sosyal Medya Adreslerimiz
Sivil Toplum Kuruluşları
Önemli Telefonlar ve Linkler
Site Güncellemeleri
Firma Arama
Şehir
İlçe-Belde
Hizmet Alanı
Firma
Anket

Sanat ve müzik festivalleri Kapadokya'ya olan ilginin artmasını sağlıyor mu?
       
Evet.
Hayır.
Mail List
Yeni Kayıt
Şifremi Unuttum

GÖREME BELDE MERKEZİNDEKİ KİLİSELER

GÖREME BELDE MERKEZİNDEKİ KİLİSELER

GÖREME'NİN AZ BİLİNEN HAZİNELERİ

Yazan: Yavuz İşçen
Ağustos 2008

Kapadokya bölgesinde en fazla ziyaret edilen yerlerin başında Göreme geliyor dersek hiç de abartmış olmayız. Gerek Göreme Açık Hava Müzesi, gerekse müze çevresindeki kiliseler yerli ya da yabancı, bölgeye gelen tüm grupların mutlaka ziyaret ettikleri yerler arasında. Oysa Göreme belde merkezinde de yarım gün zaman ayırarak görülebilecek çok önemli kiliseler bulunuyor. Tanıtım eksikliği veya başka nedenlerle çoğu ziyaretçinin bilmediği bu kiliseler oldukça ilginç. Sadece bilinenleri ve alışılmışı değil, bilinmeyenleri hatta yeni gün ışığına çıkarılmışları merak edenler, keşfetmekten hoşlananlar için çok zevkli bir gezi olacağına eminiz. Hazırsanız sizlerle birlikte Göreme içinde ufak turumuza başlayabiliriz. Buluşma noktamız Roma Mezarı’nın önü. Sanırım burayı bilmeyeniniz yoktur.

Mesevli Kilisesi
Kiliseye ulaşabilmek için Adnan Menderes Caddesi üzerinden Belediye’yi geçtikten hemen sonra sağa ayrılan Kağnı Yolu Sokağı’nı takip etmek gerekmektedir. Kilise yaklaşık 400 m kadar ileridedir. Bulunduğu mevkiden adını alan bu kilise uzun yıllar güvercinlik olarak kullanıldığından pek fark edilmemiş. Kilisenin ortaya çıkarılışı oldukça yeni 2-3 yıllık bir geçmişi var. Bu nedenle kaynaklarda adına pek rastlanmıyor. Arkeolog Abbas Ataman, Prof. Dr. Catharine Jolivet’in bir makalesine dayanarak buranın Aziz Sergios Kilisesi olduğunu belirtiyor. Kilise tek nefli ve tek apsisli olarak tamamen kaya içine oyularak yapılmış. İçindeki mezarlardan buranın mezar şapeli olarak kullanıldığını anlıyoruz.
Naos bölümünün tavanında kayaya oyulmuş büyük bir haç kabartması görülmektedir. Haçın kollarından biri tavan bölümündeki yıkılmaya bağlı olarak kopmuştur. Haçın yanında ise bir hayat ağacı motifi dikkati çekmektedir. Yarım daire biçiminde ve kubbeli yapıda olan Apsis bölümünün tavanında da yine kayaya oyulma bir haç işareti vardır. Buradaki haç bir daire içindedir. Apsis duvarlarında tahrip olmuş biçimde fresk kalıntıları görülmektedir. Bunlar ellerinde uzun bir mızrak tutan şehit askerler, Aziz Sergios ve Aziz Bakkhos olabilir.

Bezirhane Kilisesi
Kiliseye ulaşabilmek için terminalin bulunduğu meydandan Karşıbucak Caddesi’ne girmek gerekmektedir. Matiana Travel’in karşı tarafında sağdan ayrılan Ayvazefendi Sokağı’ndan yaklaşık 100 m kadar giderseniz Bezirhane Kilisesi’ne ulaşabilirsiniz. Kayaya oyularak yapılmış olan kilise sonraki yıllarda bezir yağı imalathanesi olarak kullanıldığından bugün Bezirhane Kilisesi adıyla anılmaktadır. Bezirhane olarak kullanıldığı dönemde kilisenin içi tamamen isle kaplanmıştır. Kilise 6 büyük sütun üzerine oturtulmuştur. Sütunlar Roma tarzını çağrıştırmaktadır. Sütunlardan bugün dördü ayaktadır. Yapıldığı dönemde fresksiz olarak yapıldığını tahmin ettiğimiz kilise büyük boyutları ile dikkati çekmektedir.

Yusuf Koç Kilisesi
Geçmişte güvercinlik olarak kullanılmış olan bu kilise adını güvercinliğin sahibinden almaktadır. Terminalin bulunduğu meydandan Karşıbucak Caddesi’ne girdiğinizde Ottoman House’un karşı tarafında sağdan ayrılan Adnan Kahveci Sokağı’ndan yaklaşık 250 m kadar giderseniz kiliseye ulaşabilirsiniz. Yolun son 50 m’si patika biçimindedir ve bağların arasından geçmektedir. Özel mülk olduğu için uzun yıllar ziyarete kapalı kalmıştır. Kiliseye 13 basamaktan oluşan demir bir merdiven aracılığı ile ulaşılmaktadır. Kilise tamamen kaya içine oyularak yapılmıştır.
İki apsisli olan kilise 6 sütun üzerine oturtulmuştur. Ancak bugün sütunların hiç biri ayakta değildir. Bazı sütunlar ise sütun başlıkları yapılmakla birlikte sanırım yer darlığından hiç tamamlanmamıştır. Altı kapatılarak üzeri bezenmiş bir sütunun varlığı bizi böyle düşünmeye itmektedir. Yusuf Koç kilisesi bu yazı çerçevesinde ele aldığımız kiliseler içinde freskleri en iyi durumdaki tek örnektir. Diğer kiliselerin çoğu fresksiz ya da freskleri oldukça tahrip görmüş durumdadır. Bu kilisede yoğun olarak aziz tasvirleri bulunmaktadır. Giriş kapısının hemen sağında ellerinde bir haç tutan Kostantin ve Helena, sağ yan duvarda atlı azizler, sol tarafta Meryem ve müjde sahneleri, İncil yazarı çeşitli azizler ve tavan kubbesinde Gabriel ve Mikhael görülebilir.

Durmuş Kadir Kilisesi
Adını içinde bulunduğu bağın sahibinden alan bu kiliseye ulaşabilmek için, Göreme Terminali’nin bulunduğu meydandan Karşıbucak Caddesi’ne girmeniz gerekmektedir. Caddenin sonuna doğru Ataman Otel’in karşı tarafında sağdan ayrılan ve Maşat mevkiine giden yola girip yaklaşık 200 m kadar ilerlerseniz kiliseye ulaşabilirsiniz. Kilisenin bulunduğu mevki Karşıbucak (Maşat) olarak bilinmektedir.
Durmuş Kadir Kilisesi Bazilika planlı ve oldukça etkileyici bir mimariye sahiptir. Tamamen kaya içine oyularak oluşturulmuş olan bu kilise, Kapadokya’daki diğer kiliselerle kıyaslandığında oldukça büyük boyutludur. Sonraki dönemlerde güvercinlik olarak kullanıldığını bildiğimiz kilisenin 6.-7. yüzyıl yapısı olduğu ve piskoposluk kilisesi olarak kullanıldığı belirtilmektedir. Dikdörtgen planlı ve üç apsisli olan yapı 6 sütun üzerine oturtulmuştur. Sütunların ortasındaki bölümde büyük apsis, kenarlarında ise iki küçük apsisler bulunmaktadır. Büyük apsisin girişinde de biri yıkık iki küçük sütun göze çarpmaktadır. Kilisede içinde dikkati çeken bir diğer unsurda Ana apsisin önünde her iki tarafından üç basamakla çıkılabilen taştan bir kürsünün bulunmasıdır. Bu kürsünün kilise oyulurken baştan planlanıp yapılmış olması ilginçtir. Kilise fresksizdir, ancak duvarlarda kabarma biçimde haçlar bulunmaktadır. Kiliseye giriş bir mezar şapeli içinden geçerek yapılmaktadır.

Aziz Hieron Şapeli
Aziz Hieron anısına yapılmış olan mezar şapeli, Göreme’den Uçhisar’a doğru uzanan yolun sol tarafında bulunmaktadır. Aziz Hieron asker azizlerden biridir. Diğer asker azizler gibi Hieron da şehit edildikten sonra aziz olarak kabul edilmiştir. Aziz Hieron, Hıristiyan dünyasının bilinen azizlerinden değildir. Yerel bir aziz olarak karşımıza çıkmaktadır. Nasıl Ürgüp’ten Aziz Yuannes çıktıysa Göreme’den de Aziz Hieron çıkmıştır. Göreme’nin en eski adlarından biri olan Maçcan, aslında Aziz Hieron’un annesinin adıdır. Aziz Hieron III. yüz yılın sonlarına doğru Göreme’de doğdu. Perslerle yapılan savaşlar sırasında Malatya’da büyük başarılar elde etti. Daha sonra 30 arkadaşı ile birlikte şehit oldu ve eli kesilerek annesine gönderildi. Bir başka anlatıya göre de esirlikten kaçıp Göreme’ye geldiği ve yeraltındaki şarap mahzenlerine saklanarak kaybolduğu söylenir.
Kapadokya’da birçok kilisede bugün resimlerinin olması bu azize verilen önemi göstermektedir. Göreme’de Tokalı Kilise’de ‘eski kilise’ olarak bilinen ilk yapının sol tarafındaki duvarda büyük boy bir resmi yer almaktadır. Belisırma Köyü’ndeki Direkli Kilise’de direklerden biri üzerinde yine büyük boy resmi görülebilir. Örnekleri çoğaltmak mümkündür. Aziz Hieron adına Göreme’de oyulmuş olan mezar şapeli tek apsisli ve dikdörtgen planlıdır. Kaya içine oyularak hazırlanmış olan şapelin oldukça düzgün olan taş işçiliği hemen göze çarpmaktadır. Bir duvarı yıkılmış olan şapel fresksizdir. Şapel girişinde içinde mezar oyukları bulunan bir oda bulunmaktadır. Oda duvarlarında kabartma haçlar görülmektedir. 

Orta Mahalle Kilisesi
Göreme belde merkezinde Orta Mahalle’de bulunmaktadır. Kilisenin bulunduğu yer aslında Memiş Cingitaş adlı kişinin evinin içidir. Dıştan bakıldığında tipik bir ev görünümünde olan yapının içinde bir kilise bulunduğunu anlamak mümkün değildir. Ev bugün terk edilmiş ve yarı yıkık durumdadır. Kilisenin içi de oldukça kötü ve bakımsız bir halde durmaktadır. Bu haliyle gezilebilecek durumda değildir. Dikdörtgen planlı ve tek apsisli olan kilise tamamen kaya içine oyularak yapılmıştır. Tavanı kubbeli bir biçimde tasarlanmıştır. Kilisenin üst bölümlerinde sadece kırmızı renkle yapılmış geometrik desenler bulunmaktadır. Alt bölümlerinde ise çeşitli freskler vardır. Freskler arasında apsis kubbesinde Meryem’e müjde sahnesi belirgindir. Kenar duvarlardan birinde ise Aziz Hieron görülebilir.

Not: Bu yazı Peribacası Kapadokya Kültür ve Tanıtım Dergisi’nin Ağustos 2008 sayısında yayınlanmıştır. Derginin telif hakları ile korunmaktadır. Hiçbir şekilde kopyalanamaz.
www.cappadociaexplorer.com

Okunma Sayısı Okunma Sayısı: 4581 Eklenme Tarihi Tarih: 2009-06-23

Mesevli Kilisesi
Mesevli Kilisesi
Mesevli Kilisesi
Mesevli Kilisesi
Bezirhane Kilisesi
Bezirhane Kilisesi
Bezirhane Kilisesi
Bezirhane Kilisesi
Yusuf Koç Kilisesi
Yusuf Koç Kilisesi
Durmuş Kadir Kilisesi
Durmuş Kadir Kilisesi
Aziz Hieron Şapeli
Aziz Hieron Şapeli
Orta Mahalle Kilisesi
Orta Mahalle Kilisesi


Nevşehir Hava Durumu
Seçimi Hatırla
İl Seç
İstatistik
Toplam : 33747797 ziyaretçi
Bugün : 14652 ziyaretçi
Dün : 17636 ziyaretçi
S. Yükleme Süresi : 0.83 sn

evlilik sitesi toplu mail stand hostesi Stromverteiler hazır site


Copyright 2009 - Tüm hakları saklıdır. Sitemizdeki tüm fotoğraf, yazı, doküman ve düşünce ürünleri 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunmaktadır. Kaynak gösterilerek dahi kopyalanamaz. Aksine davrananlar hakkında avukatımız aracılığı ile hukuki takibat yapılacaktır.
 

cappadocia@cappadociaexplorer.com | web tasarım