Konusu Kapadokya olan yayınların
bir kısmında, yerel ya da ulusal karikatüristlerce çizilmiş Kapadokya konulu
birçok karikatür yer almaktadır. Bunların hepsinin biraraya toplanması hem
karikatür sanatçılarımızın emeğine verilen değeri göstermesi, hem de
Kapadokya’nın kültürel zenginliği açısından önemli bir çalışma olacaktır.
Peribacası Dergisi olarak web sayfamızda açtığımız bu bölüm, bu konuda yapılacak
bir derleme çalışmasının ilk adımı olarak değerlendirilebilir. Bu bölümde,
arşivimizde bulunan ve karikatüristlerimizce gönderilecek olan Kapadokya konulu
karikatürleri konularına göre sınıflandırarak yayınlayacağız. Sizlerin de
katkılarıyla sayfamızın zamanla gelişeceğini umuyoruz.
Kapadokya-Ürgüp Karikatür
Yarışmaları Kapadokya ve karikatür denildiğinde ilk akla gelen, 2001
ve 2007 yılları arasında Ürgüp’te 7 kez yapılmış olan Kapadokya-Ürgüp Karikatür
Yarışmaları’dır. Ürgüp’te her yıl konulu olarak organize edilmiş olan bu
yarışmalar, 7 yıl boyunca düzenli olarak sürdürülmüştür. Yarışmalara çok sayıda
karikatürist katılmıştır. Yarışmalar, dönemin Ürgüp Belediye Başkanı Bekir
Ödemiş’in girişimleri, karikatürist Semih Balcıoğlu’nun ve sonrasında
Karikatürcüler Derneği’nin desteği ile sürdürülmüştür. Ürgüp Belediye Başkanı
Bekir Ödemiş’in görev yaptığı 7 yıl boyunca devam eden yarışmalar Bekir
Ödemiş’in istifası, Semih Balcıoğlu’nun 2006 yılında vefatı ve sponsor
firmaların yarışmadan desteklerini çekmeleri sonrasında yapılamamıştır. Sponsor
firma olarak yönetim kurulu başkanlığını S. Fehmi Yazıcıoğlu’nun yaptığı Hadosan
A.Ş ile yönetim kurulu başkanlığını Cem Kınay’ın yaptığı Vasco Turizm’in
yarışmalara önemli destek sağladığı bilinmektedir.
Semih Balcıoğlu
(1928-2006) Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Grafik Bölümü’nü
bitirdi. İlk karikatürünü 1943 yılında Akbaba dergisinde yayınladı. Amcabey
dergisi, Akşam, Dünya, Hürriyet, Tercüman, Politika ve Yeni Yüzyıl gazetelerinde
çalıştı. Çarşaf ve Çivi dergilerini yönetti. Meslek hayatı boyunca birçok ödül
kazandı. Gabrova Mizah Evi’nin yaptığı oylama sonucu dünyanın en iyi 106
çizerinden birisi oldu. 1969 yılında iki arkadaşıyla beraber Karikatürcüler
Derneği'ni kurdu ve 7 dönem derneğin başkanlığını yaptı. 1996 yılında derneğin
onursal başkanlığına getirildi. 1973-1979 yılları arasında Türkiye Gazeteciler
Sendikası’nın başkanlığında bulundu. 70 kadar kişisel sergi açtı. Eserlerine
Tolentino, Gabrova, Basel ve Varşova’daki karikatür müzelerinde yer verildi.
Yayınlanmış 19 kitabı bulunmaktadır. “Güle Güle İstanbul” adlı eseri,
İtalya’daki Karikatür Kitapları Yarışması’nda birincilik kazandı. Balcıoğlu’na,
1998 yılında Kültür Bakanlığı tarafından “Devlet Sanatçısı” unvanı, 2002 yılında
ise Mimar Sinan Üniversitesi tarafından “Onursal Doktora” unvanı verildi. Basın
Şeref Kartı sahibi, evli ve bir çocuk babasıydı. 27 Ekim 2006 günü geçirdiği
kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. İstanbul’daki Zincirlikuyu Mezarlığı’na
gömüldü.
Semih Balcıoğlu ve
Kapadokya Semih Balcıoğlu, kendi anlatımıyla
‘masabaşı’ karikatürcülüğünün bir yere kadar olduğunun farkına vardığı andan
itibaren gezmek, tanımak ve öğrenmek konusunda çaba göstermiş, kendi çizgilerine
neyin uyumlu olduğu arayışı ise Kapadokya’yı keşfetmesini sağlamıştır.
Sanatçının 1970’li yılların ortalarından itibaren Kapadokya’ya gönül verdiğini
biliyoruz. Kapadokya’nın doğası ve kültürel zenginliklerinden fazlasıyla
etkilenen Balcıoğlu, Kapadokya’yı anlatmanın bir biçimi olarak çizgiyi öne
çıkarmıştır. Bu konudaki çalışmalarını 1998 yılında YKB yayınlarından çıkan
‘Kapadokya’ adlı kitabında toplamıştır. Kitabın Kapadokya’nın tanıtımına olan
katkılarını önemseyen dönemin belediye başkanı, Semih Balcıoğlu’nun adını 2000
yılında Ürgüp’te açılan bir parka vermiştir. Gelişmeler birbirini izlemiş ve
2001 yılında, Kapadokya-Ürgüp Karikatür Yarışmaları başlatılmıştır. 2001-2007
tarihleri arasındaki 7 yıl boyunca, çok sayıda karikatüristin katılımıyla
düzenli olarak gerçekleştirilen yarışmalar, 2007’den bu yana yapılmamaktadır.
Semih Balcıoğlu Parkı’nın tabelası ise 2010 yılında ne yazık ki kaldırılmıştır.
1. Kapadokya-Ürgüp Karikatür Yarışması
2001 Konu: Turizm Seçici
Kurul: Semih Balcıoğlu (Karikatürist) Kamil Masaracı
(Karikatürist) Şakir Eczacıbaşı (Fotoğraf sanatçısı) Doğan Hızlan
(Gazeteci-Yazar) Bekir Ödemiş (Ürgüp Belediye Başkanı) Katılan
Sanatçı Sayısı: 131 Katılan Eser Sayısı:
305 Dereceye Giren Sanatçılar: 1. Semiramis Aydınlık
2. Hüseyin Tanyeli 3. Zeki Bulut Mansiyon Alan
Sanatçılar: Mete Göktürk, Sema Ündeğer, Mehmet Altuğ, Atila Özer, Nuri
Bilgin, Refik Tiniş, Cemalettin Güzeloğlu, Ekrem Berber ve Cem Kenan
Öncü. Semih Balcıoğlu Özel Ödülü: Ahmet Ali
Aksan Verilen Ödüller: Birinciye 600 milyon, ikinciye 300
milyon, üçüncüye 200 milyon lira.
2. Kapadokya-Ürgüp Karikatür Yarışması
2002 Konu: Şarap Seçici Kurul:
Semih Balcıoğlu (Karikatürist) Mahmut Karatoprak
(Karikatürist-Ressam) Erdoğan Bozok (Karikatür Müzesi Müdürü) Ayfer Tunç
(Yapı Kredi Yayınları Yayın Yönetmeni) Orhan Erinç (Türkiye Gazeteciler
Cemiyeti Başkanı) Doğan Hızlan (Gazeteci-Yazar) Bekir Ödemiş (Ürgüp
Belediye Başkanı) Katılan Sanatçı Sayısı:
115 Katılan Eser Sayısı: 264 Dereceye Giren
Sanatçılar: 1. Ömer Çam 2. Necati Abacı 3. Musa
Kayra Mansiyon Alan Sanatçılar: Ali Şur, Atila Özer, Fethi
Devecioğlu, Seçkin Temur, Mehmet Altuğ, Cem Kenan Öngü, Birol Çün, Hüseyin
Çakmak, Eren Tanboğa, Sait Munzur, Oğuz Gürel, Ferit Avcı, İlkay
Kara. Semih Balcıoğlu Özel Ödülü: Hüseyin
Tanyeri Verilen Ödüller: Birinciye 600 milyon, ikinciye 300
milyon, üçüncüye 200 milyon lira.
3. Kapadokya-Ürgüp Karikatür Yarışması
2003 Konu: Halı-Kilim ve
Japonya’da Türk Yılı Seçici Kurul: Semih Balcıoğlu
(Karikatürist) Emre Aköz (Gazeteci-Yazar) Nihat Özçubukçu
(Turizmci) Zeynep Oral (Gazeteci-Yazar) Ayfer Tunç (Yapı Kredi Yayınları
Yayın Yönetmeni) Doğan Hızlan (Gazeteci-Yazar) Bekir Ödemiş (Ürgüp
Belediye Başkanı) Katılan Sanatçı Sayısı:
? Katılan Eser Sayısı: 360 Dereceye Giren
Sanatçılar: 1. Tan Oral (Halı-Kilim), İzmir’den Mümin Durmaz
(Japonya’da Türk Yılı) 2. Ebubekir Akyol 3. Asuman
Küçükkantarcılar Mansiyon Alan Sanatçılar: Ümit Müfit
Dinçay, Sait Munzur, Ahmet Önel, Muzaffer Demiröz, Ömer Hasberber, Musa Gümüş,
Fethi Develioğlu, Ahmet Doğan, Ali Bulca, Cemalettin Güzeloğlu. Semih
Balcıoğlu Özel Ödülü: Kadir Doğruer. Verilen
Ödüller: Birinciye 600 milyon, ikinciye 300 milyon, üçüncüye 200 milyon
lira.
4.
Kapadokya-Ürgüp Karikatür Yarışması 2004 Konu:
Hoşgörü Seçici Kurul: Semih Balcıoğlu
(Karikatürist) Emre Aköz (Gazeteci-Yazar) Ünlü Karaosmanoğlu (Kesişim
İletişim Hizmetleri ve Yayıncılık Koordinatörü) Turgay Olcayto (Türkiye
Gazeteciler Cemiyeti Genel Sekreteri) Doğan Hızlan (Gazeteci-Yazar) Bekir
Ödemiş (Ürgüp Belediye Başkanı) Katılan Sanatçı Sayısı:
87 Katılan Eser Sayısı: 219 Dereceye Giren
Sanatçılar: 1. Sait Munzur 2. Hicabi Demirci 3. Hüseyin
Tanyeli Mansiyon Alan Sanatçılar: Mustafa Yıldız, Sema
Ündeğer, Ali Herkül Çelikkol, Şehmuz Beke, Tümer Küçük, Deniz Dokgöz, Sadık
Pala, Mete Ağaoğlu, Velihan Canberk Erdoğdu, Eda Orhan. Semih
Balcıoğlu Özel Ödülü: Muhammet Şengöz. Verilen
Ödüller: Birinciye 1000, ikinciye 750, üçüncüye 500 Dolar.
5.
Kapadokya-Ürgüp Karikatür Yarışması
2005 Konu: Hayvan
sevgisi Seçici Kurul: Semih Balcıoğlu
(Karikatürist) Doğan Hızlan (Gazeteci-Yazar) Bekir Ödemiş (Ürgüp Belediye
Başkanı) Bekir Coşkun (Gazeteci-Yazar) Erdoğan Bozok (Karikatür Müzesi
Müdürü) Tonguç Yaşar (Karikatürist) Muhittin Köroğlu
(Karikatürist) Orhan Doğu (Karikatürist) Katılan Sanatçı
Sayısı: 134 Katılan Eser Sayısı:
355 Katılan Ülkeler: Türkiye, Almanya, Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti ve Azerbaycan Dereceye Giren Sanatçılar: 1.
Selma Emiroğlu Aykan 2. Alper Susuzlu 3. Musa Gümüş Mansiyon
Alan Sanatçılar: Cemalettin Güzeloğlu, Ahmet Öztürk Levent, Çağrı
Zaman, Sema Ündeğer, Muammer Olcay, Hicabi Demirci, Burak Ergin, Ömer Çam, Nuri
Bilgin. Semih Balcıoğlu Özel Ödülü: Tan
Oral. Verilen Ödüller: Birinciye 1000, ikinciye 750,
üçüncüye 500 Dolar. Not: Bu yıl yarışma İstanbul’da,
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nde yapıldı. Ödül töreni ise Ürgüp’te
düzenlendi.
6.
Kapadokya-Ürgüp Karikatür Yarışması
2006 Konu: Serbest Seçici
Kurul: Doğan Hızlan (Gazeteci-Yazar) Bekir Ödemiş (Ürgüp
Belediye Başkanı) Muhittin Köroğlu (Karikatürist) Ercan Akyol
(Karikatürist) Kamil Masaracı (Karikatürist) Salih Memecan
(Karikatürist) Bülent Okutan (Karikatürist) Raşit Yakalı
(Karikatürist) Katılan Sanatçı Sayısı: 90 Katılan
Eser Sayısı: 237 Dereceye Giren Sanatçılar: 1.
Atila Özer 2. Kürşat Zaman 3. Cemalettin Güzeloğlu Mansiyon
Alan Sanatçılar: Hüseyin Önlem Ersöz, Ahmet Öztürk, Levent, Ekrem
Borazan, Musa Gümüş, Müfti Dinçay, Ergül Aktaş, Deniz Dokgöz, Burhanettin
Ardagil, Birol Çün, Nuri Bilgin. Semih Balcıoğlu Özel Ödülü:
Ahmet Aykanat. Verilen Ödüller: Birinciye 1000, ikinciye
750, üçüncüye 500 Dolar. Semih Balcıoğlu özel ödülünü kazanan sanatçıya Hadosan
Halı Mağazası’ndan bir halı. Not: 27 Ekim 2006
tarihinde yarışmanın 6 yıl boyunca yapılmasında büyük emeği ve katkıları olan
Semih Balcıoğlu kalp krizi sonucu vefat etmiştir.
7.
Kapadokya-Ürgüp Karikatür Yarışması
2007 Konu: Avrupa Birliği ve askıdaki
Türkiye Seçici Kurul: Turhan Selçuk
(Karikatürist) Doğan Hızlan (Gazeteci-Yazar) Demirtaş Ceyhun
(Yazar) Bekir Ödemiş (Ürgüp Belediye Başkanı) İbrahim Ersaraç
(Karikatürist) Aziz Yavuzdoğan (Karikatürist) Erdoğan Bozok
(Karikatürist) Muhittin Köroğlu (Karikatürist) Mahmut Karatoprak
(Karikatürist) Bülent Okutan (Karikatürist) Katılan Sanatçı
Sayısı: ? Katılan Eser Sayısı:
? Dereceye Giren Sanatçılar: 1. ? 2. ? 3.
? Mansiyon Alan Sanatçılar: ? Semih Balcıoğlu
Özel Ödülü: ? Verilen Ödüller: Birinciye 1500,
ikinciye 1000, üçüncüye 750 Dolar. Semih Balcıoğlu özel ödülünü kazanan
sanatçıya Hadosan Halı Mağazası’ndan bir halı. Not:
Bu yılki yarışmaya Karikatürcüler Derneği’nin destek sağladığı
bilinmektedir.
|