English
Men
Kapadokya Rehberi
Peribacası Dergisi
Peribacası Kapadokya Yayınları
Kapadokya Firmaları
Kapadokya Fotoğrafları
Kapadokya Fotoğrafçıları
Kapadokya Haritaları
Kapadokya Karikatürleri
Kapadokya ve Sanat
Kapadokya Yazıları
Kapadokya Yayın Arşivi
Kapadokya Efemera Arşivi
Kapadokya Video-Film Arşivi
Sosyal Medya Adreslerimiz
Sivil Toplum Kuruluşları
Önemli Telefonlar ve Linkler
Site Güncellemeleri
Firma Arama
Şehir
İlçe-Belde
Hizmet Alanı
Firma
Anket

Sanat ve müzik festivalleri Kapadokya'ya olan ilginin artmasını sağlıyor mu?
       
Evet.
Hayır.
Mail List
Yeni Kayıt
Şifremi Unuttum

BELİSIRMA KÖYÜ VE KİLİSELERİ

BELİSIRMA KÖYÜ VE KİLİSELERİ

Yazan: Yavuz İşçen
Mayıs 2008

Güzelyurt İlçesi’ne bağlı küçük bir köy olan Belisırma, tam olarak Ihlara Vadisi’nin ortasında yer alıyor. Tipik bir Anadolu köyü görmek isteyenler için bulunmaz bir fırsat. Kenarına kurulduğu Melendiz Çayı, köye ayrı bir güzellik katıyor. Köy içinde çayın kenarında ağaçların gölgesine yerleşmiş birçok lokanta bulunuyor. Bu lokantalarda taze balık ve yöresel yemekleri her zaman bulabilmeniz mümkün.
Ihlara Vadisi’nde vakti zamanında 100 kadar kilise bulunduğu biliniyor. Bu kiliselerden bugün 14 tanesi ziyarete açık. Ondört kiliseden yedi tanesi Belisırma köyü çevresinde yer alıyor. Köy çevresinde yapacağınız kısa yürüyüşlerle bu kiliselere ulaşabilirsiniz. Melendiz Çayı’nın batı kenarında, Batkın, Direkli, Bahattin Samanlığı ve Kırk Dam Altı kiliseleri, doğu kenarında ise, Ala kilise ve Bezirhane, Bezirhane kilisesi ile Karagedik kiliseleri görülebilir.

Batkın Kilisesi (Açıkel Ağa Kilisesi): Belisırma Köyü yakınında Melendiz Çayı’nın batı kenarında yer almaktadır. Belisırma’ya batıdan inen yol üzerindeki manzara terasında mola verip bu kiliseye yürüyerek ulaşılabilir. Manzara terasının üzerinde yer aldığı kaya bloğunun tam altında bulunmaktadır. 8. yüzyıla ait olan kilisedeki freskler büyük oranda tahrip edilmiş durumdadır. Bugün görülmeye değer bir özelliği kalmamıştır.

Direkli Kilise: Melendiz Çayı’nın batı kenarında yer almaktadır. Belisırma Köyü’ne batıdan inen yolun sağ tarafında yol kenarında bulunur. Yunan haçı şeklinde planlanmış bir manastır kilisesidir. Altı direk üzerine oturmuş olan kilise, bir merkezi kubbe ve üç apsisten oluşmuştur. Direkler üzerine oturmuş olduğu için Direkli Kilise olarak adlandırılmıştır. Kilise içinde bulunan ithaf yazıtından, kilisenin 11. yüzyılda yapıldığı anlaşılmaktadır. Freskleri oldukça tahrip edilmiştir. Cenaze törenlerinin yapıldığı bölümde sadece geometrik motifler bulunmaktadır. Bu süslemelerin İkonoklasm (726-843) döneminde yapıldığı düşünülmektedir. Sağlam kalan fresklerden apsisteki Pantakrator İsa dikkat çekicidir.

Bahattin Samanlığı Kilisesi: Melendiz
Çayının batı kenarında yer almaktadır. Direkli Kilise’den Ihlara yönüne doğru vadi takip edildiğinde 50 m kadar ileride bulunur. Tek koridorlu (nefli) küçük bir kilisedir. Daha önceki dönemlerde köyden Bahattin adlı bir kişinin samanlık olarak kullandığı kilise, bugün de Bahattin Samanlığı adı ile bilinmektedir. Olgun bir sanatı yansıtan freskleri isten biraz kararmış olmakla birlikte iyi korunmuş durumdadır. Fresklerin 10. yy ortasından itibaren ya da 11. yy’ın başında yapıldığı düşünülmektedir. Kilisenin güney duvarında haber verme, ziyaret ve su deneyi ile Zekeriya’nın öldürülmesi sahneleri yan yana işlenmiştir. Bundan başka kilisenin fresklerinde İncil’deki farklı konular seri sahneler halinde anlatılmıştır. 

Kırk Dam Altı Kilisesi (Aziz Georgios Kilisesi): Melendiz Çayı’nın batı kenarında yer alan diğer bir kilise de Kırk Dam Altı Kilisesi’dir. Bahattin Samanlığı Kilisesi’nden Ihlara Beldesi yönüne doğru vadi takip edilerek 10 dakika kadar yürünürse kiliseye ulaşılabilir. Kilise, Belisırma Köyü’ne yaklaşık 1 km. uzaklıkta bulunmaktadır. Vadi tabanından oldukça yüksekte kayaların içine oyularak yapılmıştır. Kilisenin apsis kısmı sonradan yıkılmıştır. Kiliseye bugün yıkılan apsis bölümünden girilmektedir. Düz tavanlı olan kilise düzgün olmayan altıgen plana sahiptir.

1283-1295 yılları arasında yapıldığını içindeki kitabeden öğrendiğimiz Kırk Dam Altı Kilisesi, yoğun olarak cenaze törenleri için kullanılmıştır. Kilise, döneminde çok ziyaret edilen kutsal bir mekan olma işlevini korumuştur. Kilisenin içinde zemine oyulmuş birçok mezar bulunmaktadır ancak kilisenin içi toprakla dolduğu için mezarların tam sayısı belirlenememiştir.
Kilisenin yapıldığı dönem Anadolu Selçuklu Devleti’nin bölgede egemen olduğu dönemdir. Kilisenin yapılışında Selçuklu Sultanı II. Mesut’un ordusunda görev yapan Hıristiyan bir komutan ve eşinin rol oynadıkları bilinmektedir. Bu kişiler kiliseyi Aziz Georgios’a adamışlardır. Bu olayın resmedildiği adak sunma sahnesi kuşkusuz kilisenin en önemli freskleri arasındadır. Ayrıca burada II. Mesut’a ait bir figürün de yer alıyor olması oldukça dikkat çekicidir. Fresklerde görülen atların kuyruklarının Türk usulü düğümlü olması, Türk tarzı giysiler ve giysilerde kullanılan Türk motifleri, Türk kültür tarihi açısından önemlidir. Bunun dışında dua, Meryem’in ölümü, göğe çekiliş, suretin değişmesi (transfigürasyon) gibi sahneler kilisede görülebilir.

Ala Kilise: Melendiz Çayı’nın doğu kenarında yer alan kiliselerdendir. Belisırma Köyü’nün kuzey tarafında hemen köy yerleşimi içinde bulunan kilise, Güzelyurt’a giden yol üzerinde sağ tarafta yer almaktadır. Dış cephesindeki kaya işlenerek düzeltilmiştir. Manastır kilisesi şeklinde yapılmış olan yapı haç planlıdır. Merkezi bir kubbesi bulunmaktadır. Kilisenin freskleri büyük oranda tahrip olmuş durumdadır. Kalan bazı sahneler ise yoğun bir is tabaksı ile kaplanmıştır. Kilisede bulunan sahneler arasında, ziyaret, doğum, Kudüs’e gidiş, son akşam yemeği, fırında üç Yahudi genci ve çeşitli aziz tasvirleri yer almaktadır.

Kiliseye bağlı bölümlerden birinde sonradan yapılmış bir bezirhane bulunmaktadır. Elektriğin olmadığı dönemlerde ‘bezir çırası’ adı verilen aydınlatma araçları, Anadolu’nun birçok yöresinde olduğu gibi yoğun olarak Kapadokya bölgesinde de kullanılıyordu. Beziryağı, bezirhane adı verilen işletmelerde keten ve ızgın tohumlarının ezilmesi sonucu elde ediliyordu. Kapadokya’da rastlanan çok sayıdaki bezirhane, beziryağı üretiminin bölgede ticari amaçla yapıldığını düşündürmektedir. Gazyağının ortaya çıkması ve 20. yy. başlarından itibaren gaz lambalarının Anadolu’da aydınlatma aracı olarak kullanılması, beziryağına ve bezirhanelere olan gereksinimi azaltmıştır. Zaman içinde bu sanayi dalı da hızla gerilemiş ve eski önemini büyük oranda yitirmiştir. Kapadokya bölgesinde çeşitli kilisenin İslami dönemde sonradan bezirhaneye dönüştürülerek kullanıldığını görmekteyiz.

Bezirhane Kilisesi: Melendiz Çayının doğu kenarında yer alan kiliseye Belisırma Köyü’nden yürüyerek 10 dakikada ulaşılabilir. Sonraki dönemlerde bezirhane olarak kullanıldığı için bu adla anılmaktadır. Tek bir koridor ve apsisten oluşan düz tavanlı küçük bir kilisedir. Kilisede çok güzel resmedilmiş freskler bulunmakla birlikte çok fazla tahribata uğramışlardır. Fresklerin 12. yüzyıl sonu ile 13. yüzyıl başı arasında yapıldığı düşünülmektedir. Bugün görülmeye değer bir özelliği kalmamıştır.

Karagedik Kilisesi (Saint Ermolaos Kilisesi): Melendiz Çayı’nın doğu tarafında yer almaktadır. Belisırma Köyü’nde eskiden yaşayan Rumlar bu kiliseyi “Saint Ermolaos” olarak adlandırıyorlardı. Ihlara Vadisi içinde bulunan bütün kiliseler kayaya oyularak yapılmışlardır. Bu tarzın tek istisnası olarak Karagedik Kilisesi taşlar ile örülerek inşa edilmiştir. Yapı özellikleri bakımından Akhisar Köyü yakınlarındaki Çanlı Kilise’ye benzetilebilir. Kilisenin freskleri 10 veya 11. yüzyıllara tarihlenmekle birlikte yapının mimari tarzı geç Bizans dönemine daha yakın görünmektedir. Kilisenin üzerinde bulunan bir kayanın koparak kilisenin üzerine düşmesi sonucu kilisenin bir bölümü çökmüş durumdadır. Kiliseden görülebilir durumda az sayıda fresk günümüze ulaşmıştır.

Not: Bu yazı Peribacası Kapadokya Kültür ve Tanıtım Dergisi’nin Mayıs 2008 sayısında yayınlanmıştır. Derginin telif hakları ile korunmaktadır. Hiçbir şekilde kopyalanamaz.
www.cappadociaexplorer.com

Okunma Sayısı Okunma Sayısı: 8304 Eklenme Tarihi Tarih: 2009-06-23

Ala Kilise
Ala Kilise
Ala Kilise
Ala Kilise
Ala Bezirhanesi
Ala Bezirhanesi
Batkın Kilisesi
Batkın Kilisesi
Direkli Kilise
Direkli Kilise
Bahattin Samanlığı Kilisesi
Bahattin Samanlığı Kilisesi
Kırk dam altı Kilisesi
Kırk dam altı Kilisesi
Bezirhane Kilisesi
Bezirhane Kilisesi
Karagedik Kilisesi
Karagedik Kilisesi
Belisırma Köyü
Belisırma Köyü
Belisırma Köyü
Belisırma Köyü
Belisırma Köyü
Belisırma Köyü


Nevşehir Hava Durumu
Seçimi Hatırla
İl Seç
İstatistik
Toplam : 46863994 ziyaretçi
Bugün : 17572 ziyaretçi
Dün : 35800 ziyaretçi
S. Yükleme Süresi : 0.5 sn

toplu mail


Copyright 2009 - Tüm hakları saklıdır. Sitemizdeki tüm fotoğraf, yazı, doküman ve düşünce ürünleri 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunmaktadır. Kaynak gösterilerek dahi kopyalanamaz. Aksine davrananlar hakkında avukatımız aracılığı ile hukuki takibat yapılacaktır.
 

cappadocia@cappadociaexplorer.com