English
Menü
Kapadokya Rehberi
Peribacası Dergisi
Peribacası Kapadokya Yayınları
Kapadokya Firmaları
Kapadokya Fotoğrafları
Kapadokya Fotoğrafçıları
Kapadokya Haritaları
Kapadokya Karikatürleri
Kapadokya ve Sanat
Kapadokya Yazıları
Kapadokya Yayın Arşivi
Kapadokya Efemera Arşivi
Kapadokya Video-Film Arşivi
Sosyal Medya Adreslerimiz
Sivil Toplum Kuruluşları
Önemli Telefonlar ve Linkler
Site Güncellemeleri
Firma Arama
Şehir
İlçe-Belde
Hizmet Alanı
Firma
Anket

Sanat ve müzik festivalleri Kapadokya'ya olan ilginin artmasını sağlıyor mu?
       
Evet.
Hayır.
Mail List
Yeni Kayıt
Şifremi Unuttum
Firma Hizmet Alanı :   Restoran   

KAPADOKYA’NIN RESTORANLARI
Yazan: Yavuz İşçen
Ocak 2010/Ankara

Kapadokya Mutfak Kültürü 

Bir yöreye özgü yemek çeşitleri ve bunun etrafında gelişen yöresel mutfak kültürü üzerinde, iklim şartları başta olmak üzere diğer coğrafi etmenler, ekonomik koşullar, etnik ve tarihi özellikler gibi birçok etkileşim rol oynamaktadır. Kapadokya bölgesinde geçmişten günümüze aktarılan üretim ve tüketim alışkanlığına bağlı olarak yerleşiklik kazanmış bir mutfak kültüründen bahsetmek mümkündür.

Karasal iklimin hakim olduğu Kapadokya’da, yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve yağışlıdır. Bölgede yiyecek olarak üretilen ürünler, bu iklim biçimi ve buna bağlantılı olarak gelişen yaşam tarzı ile yakın ilişki içindedir. Soğuk ve uzun süren kış ayları, yiyecek depolanmasına neden olurken enerji verecek besinlerin de ön plana çıkmasını getirmiştir. Kapadokya insanı kışa ciddi bir ön hazırlık yaparak girmek durumundadır. Yaz aylarında üretilen çeşitli ürünler, kışın kullanılacak biçime getirilerek hazırlanır. Bu nedenle özellikle eylül ve ekim aylarında insanlar tatlı bir telaş ve hazırlık içinde olurlar. Pekmezler kaynatılır, reçeller yapılır, üzümler ve diğer meyveler kurutulur, salçalar, turşular yapılır. Tarhanalar, bulgurlar hazırlanır. Hatta kışlık ekmekler ve yufkalar bile hazır edilir. Bu hazırlıklar genellikle Anadolu’da yaygın olan ve ‘imece usulü’ adı verilen bir tarzda, bütün köy ya da mahalle kadınlarının katılımıyla gerçekleştirilir. Uzun kış gecelerinde soba başı sohbetlerinin çerezi olarak balkabağı çekirdeklerinin kurutulup süt ile kavrulması da tamamlandığında kış hazırlıkları tamam sayılır.

Kapadokya mutfağının temel taşları

Kapadokya mutfağının temel taşlarını yörede yetişen ürünler oluşturur. Buğday bu ürünlerin başında gelmektedir. Bulgur yapımına yörede ‘bulgur kaynatma’ adı verilir. Buğday büyük kazanlarda sarı bir renk alıncaya kadar odun ateşinde kaynatılır. Kaynatma sonrasında bulgur, düz bir yere bez üzerine serilerek kurumaya bırakılır. Kuruyan bulgurlar ‘soku’ adı verilen büyük taş dibeklerde tokmakla dövülerek kepeği çıkartılır. Fasulye, nohut, mercimek gibi baklagiller de buğdaydan sonra yöre mutfağında önemli bir yere sahiptir. 1950’li yıllardan sonra bölgede üretilmeye başlanan patates ise bugün bölgenin başlıca tarımsal ürünlerinden biridir.

Kapadokya’da yaz aylarında başta üzüm olmak üzere meyve ve sebze yetiştiriciliği de yaygındır. Üzüm yaş olarak tüketildiği gibi, çoğunlukla kurutularak ve pekmez olarak değerlendirilir. Pekmez, üzümün özel biçimde kaynatılıp hazırlanması ile elde edilen bir tür reçel olarak tanımlanabilir. Pekmez, kış aylarında özellikle kahvaltıda tereyağı ya da yoğurtla karıştırılarak tüketilmektedir. 

Elma, armut, ayva, kayısı ve incir gibi meyvelerin güneşte  kurutulması ile elde edilen meyve kurularına bölgede ‘kak’ adı verilmektedir. Bunlar komposto yapımında kullanıldığı gibi kuru olarak da yenebilmektedir.

Tandırsız mutfak olmaz 

Kapadokya mutfağının en dikkat çekici özelliği tandır geleneğini devam ettirmesidir. Tandır geleneği, Anadolu’nun arkaik dönemden kalma eski mutfak geleneklerinden biridir. Günümüzden yaklaşık 2500 yıl öncesinden gelen bu geleneğin bugün benzer biçimde bölgede devam ediyor olması oldukça ilginçtir.

Tandır,genellikle evin ortasında veya yemek yapılan bir odası içinde yere açılmış, yaklaşık bir metre derinliğinde ve 60 cm çapındaki kuyuya verilen isimdir. Kapadokya’da genellikle kaya olan evlerin tabanında tandır çukurunun hazırlanması çok kolaydır. Hazırlanan tandır çukurunun içine, Kızılırmak çamurundan hazırlanarak pişirilip kurutulan bir iç bölüm yerleştirilir. Böylece tandır ocağı hazırlanmış olur.

Tandırın içinde odun ateşi yakılır ve yemekler bu ateşin közü üzerinde pişirilir. Isındıktan sonra, iç çeperlerine ekmekler yapıştırılarak fırın gibi kullanılabilen tandır ocaklarının bölge evlerinde önemli bir işlevi de odanın ısıtılmasıdır. Kış aylarında tandır odası aynı zamanda evin oturma ve sohbet bölümü olarak kullanılmaktadır. Yöre evlerinde tandırın bulunduğu bölüme ‘tandır evi’ adı verilir. Tandır evinde mutfak araç ve gereçleri oda duvarına asılı olarak bulundurulur. Tandır evinin altında genellikle ‘kiler’ ya da ‘kayıt damı’ adı verilen yemeklik malzemelerin yer aldığı odalar bulunur.

Yörede tandırın içinin ısıtılıp yemek ve özellikle de ekmek yapımına uygun hale getirilmesine ‘tandırın ağartılması’ adı verilir Tandırda ekmek yapılacaksa ince dallar yakılır. Eğer uzun sürede pişecek bir yemek yapılacaksa meşe odunu tercih edilir. Tandır geleneğinde pişmesi uzun süren yemekler toprak kaplar içinde kuyunun dibine koyulur ve kuyunun ağzı ‘sini’ adı verilen geniş bir tepsi ile kapatılarak yemeğin yavaş yavaş pişmesi sağlanır. Bu tarz pişirilen yemeklerin gerçekten de çok farklı bir lezzete sahip oldukları bilinmektedir. 

Tandır menüsü

Günümüzde Kapadokya bölgesinde tandırda yapılan yemekleri sunan kaliteli restoranlar bulabilmek mümkündür. İyi bir tandır menüsü, tandır çorbası ile başlatılabilir. Bulgur, mercimek, nohut ve kıyma karışımıyla yapılan tandır çorbası özel toprak kaplarda ağzı hamurla kapatılarak pişirilir. Tandır çorbasını, yörede çok ünlü olan ve aynı şekilde pişirilen ‘ağpahla’ adı verilen kuzu etli kuru fasulye takip edebilir. Ağpahla yerine, ‘osbar’ adı verilen testilerde pişirilen testi kebabı da denenebilir. Tabii ki bütün bunlarla birlikte sıcak sıcak sunulan tandır ekmeğini, nefis yöre salatalarını ve ayranı da unutmamak gerekir. Menüyü yöresel tatlılar ile noktalamak gerekirse, pekmez ve kayısı ile yapılan ve üzerinde dövülmüş ceviz ile sunulan bitirgen kayısı tatlısı ya da üzüm şırasından elde edilen köftür çok iyi uyum sağlayacaktır.


Not: Bu yazı “Kapadokya Yaşam ve Gezi Rehberi-2010” kitabında yayınlanmıştır. Kitabın telif hakları ile korunmaktadır. Hiçbir şekilde kopyalanamaz. www.cappadociaexplorer.com


:: Lil’a Restaurant
:: Şıra Restaurant
Nevşehir Hava Durumu
Seçimi Hatırla
İl Seç
İstatistik
Toplam : 23587871 ziyaretçi
Bugün : 18949 ziyaretçi
Dün : 16111 ziyaretçi
S. Yükleme Süresi : 0.17 sn
DÖVİZ   ALIŞ SATIŞ

USD :
EUR :
YEN :

evlilik sitesi toplu mail stand hostesi Stromverteiler hazır site


Copyright 2009 - Tüm hakları saklıdır. Sitemizdeki tüm fotoğraf, yazı, doküman ve düşünce ürünleri 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunmaktadır. Kaynak gösterilerek dahi kopyalanamaz. Aksine davrananlar hakkında avukatımız aracılığı ile hukuki takibat yapılacaktır.
 

cappadocia@cappadociaexplorer.com | web tasarım